Kieruj się w życiu dobrymi chwilami.

Pamiętaj, że jest ich mało, ale żyjesz tylko dla nich.

Popełniaj błędy po to, aby je naprawiać.

W życiu trzeba zawsze coś z siebie dawać.

The Grudge

Dyrektor Lasów Miejskich w Warszawie Karol Podgórski

W kompleksowej Polityce Leśnej Państwa istnieje zapis określający społeczne funkcje lasu wśród których istotnym kierunkiem jest edukacja leśna, jako forma kształtowania właściwych postaw wobec przyrody. Jednocześnie w dokumencie tym podkreśla się szczególnie funkcje rekreacyjne i zdrowotne lasów, które są swoistym spełnieniem oczekiwań lokalnej społeczności. Mimo, że w tym przypadku nie definiuje się tych leśnych przestrzeni jako lasy miejskie, to z racji swej roli definicja taka w pełni do nich pasuje.

Lasy miejskie w ostatnich latach stały się istotnym problemem, o którym dyskutuje się nie tylko na seminariach naukowych, ale również na Kongresie Leśnym, gdzie w 2009 r. w Buenos Aires zainteresowanie tą tematyką było tak duże, że nie wszyscy zainteresowani mogli uczestniczyć w obradach tej sesji.

Warto podkreślić, że zróżnicowana powierzchnia leśna miast determinuje ich zagospodarowanie i wykorzystanie. Warszawa jako pond 2,7-milionowa aglomeracja jest trzecią stolicą w Europie (po Berlinie i Sztokholmie) pod względem powierzchniowego udziału lasów. Udział 15% powierzchni leśnej nadaje specyficzny charakter oraz zróżnicowany status ochronny tym powierzchniom. Dostrzeżenie szczególnej roli lasów w miastach miało miejsce już ponad 90 lat temu, kiedy to Zygmunt Plater wysunął postulaty względem leśnictwa: „opieki i ścisłej opieki rządowej nad lasami miejskimi”.

Z racji prowadzenia aktualnie prac nad nowelizacją Ustawy o lasach Polskie Towarzystwo Leśne Oddział w Warszawie wraz z Dyrekcją Lasów Miejskich Warszawy zorganizowały sesję naukową poświęconą “Problemom lasów miejskich”. Odbyła się ona 22 czerwca br., a wiodącymi jej tematami były:

* rola lasów miejskich w polityce leśnej państwa,

* prowadzenie gospodarki leśnej w lasach miejskich,

* problematyka ewidencji gruntów leśnych na obszarze m.st. Warszawy,

* przeciwdziałanie problemom związanym z obecnością zwierzyny dziko żyjącej w mieście.

“Trybuna Leśnika” nr 7-8/2010

Białowieża, obok Łazienek Królewskich i Starówki w Warszawie oraz Wawelu, kojarzy się każdemu, zarówno w Europie jak i na świecie z odwiecznymi symbolami naszego kraju. Chlubą jej jest najstarszy w Polsce park narodowy, ustanowiony w 1932 r. Wyjątkowe walory przyrodnicze i kulturowe zadecydowały o wpisaniu w 1972 r. Obszaru Ochrony Ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. W 1992 r., z racji włączenia obszaru białowieskiego parku narodowego, obiekt ten stał się jednym z trzech w Europie i z siedmiu na świecie transgenicznym obiektem dziedzictwa światowego.

Wyjątkowość Puszczy Białowieskiej zadecydowała, że to właśnie tu odbył się w dniach 4-6 czerwca 2010 r. finał centralny XXV Olimpiady Wiedzy Ekologicznej. Rozpoczął go prezes Instytutu na Rzecz Ekorozwoju dr Andrzej Kassenberg dynamiczną prezentacją nt. “Zrównoważony rozwój wyzwaniem współczesnego świata”. Uroczystość otwarcia finału 5 czerwca, w Światowym Dniu Ochrony Środowiska, miała szczególny charakter z racji jubileuszu oraz zaproszonych gości honorowych. Podniosły nastrój podkreślił Hymn Leśników Polskich (DGLP) wykonany przez Chór Białowieskich Leśników oraz występ sygnalistów z Zespołu Szkół Leśnych w Białowieży.

W teście pisemnym uczestniczyło 112 uczniów szkół ponadgimnazjalnych w kraju, a po jego napisaniu wszyscy wraz z gośćmi i opiekunami ruszyli ochoczo do Muzeum Przyrodniczo-Leśnego Białowieskiego PN i wieżę widokową. Następnie wszyscy uczestnicy finału z dużym zainteresowaniem poznali Pokazowy Rezerwat Żubrów, po obejrzeniu którego podziwiali najpiękniejsze fragmenty Puszczy Białowieskiej – Rezerwat Ścisły BPN oraz „Szlak Dębów Królewskich i Książąt Litewskich”. Jak przystało na srebrne gody po trudach terenowych wszyscy pokrzepili swe ciała na biesiadzie urodzinowej w Ośrodku Edukacji Leśnej „Jagiellońskie”.
Ustny finał, na którym byli obecni szczególni goście: Janusz Zaleski – Główny Konserwator Przyrody, prof. dr hab. Krystyna Gutkowska – Prorektor SGGW, Aleksander Bołbot – Dyrektor BPN i gospodarz całej uroczystości, Marek Masłowski – Zastępca Dyrektora RDLP w Białymstoku, Jerzy Kiszkiel – Kurator Oświaty Województwa Podlaskiego, przedstawiciele organizacji i instytucji patronów finału centralnego XXV OWE i jej sponsorów (m.in. Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA, Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego, Ministerstwa Edukacji Narodowej, The Earth Collection, Ptaków Polskich), a także strategicznego sponsora Olimpiady – Toyoty Motor Poland w osobach: Sławomira Borowskiego – Dyrektora Działu Serwisu oraz Michała Zięby i Sławomira Grabowskiego.

Końcowym efektem finału ustnego był wynik ostateczny w kolejności miejsc laureatów:
I. Wojciech Labuda- III LO w Gdyni
II. Michał Legutko – I LO w Starym Sączu
III. Michał Kania – III LO w Tarnowie
IV. Emilia Rusinek – I LO w Łukowie
V. Małgorzata Nowicka – LO w Gilowicach
VI. Adrian Orłowski – ZSO nr 2 XIV LO w Szczecinie
VII. Paweł Staszek – LO w Czechowicach- Dziedzicach
VIII. Paulina Turowska- I LO w Krośnie
IX. Mateusz Tarnowski – ZSO nr 12 II LO w Poznaniu
X. Bartosz Kulawinek - I LO w Ostrzeszowie

Gratulujemy!

Finał centralny XXV OWE w mediach:

TRYBUNA LEŚNIKA nr 7-8/2010

FOTOGALERIA

Każdy z nas, niezależnie od wieku, chętnie podziwia otaczający nas świat przyrody. Jednak ludzkie oko nie potrafi przeniknąć do głębi królestwa roślin oraz poznać i zrozumieć zasady funkcjonowania i wszystkie prawa rządzące światem zwierząt.

W XXI wieku w zgłębieniu tajników środowiska przyrodniczego pomagają nam perfekcyjne techniki oraz talent prawdziwych obserwatorów fenomenów życia. Do mistrzów sztuki podpatrywania przyrody, jeszcze w dobie filmów czarno-białych należał Włodzimierz Puchalski. Stał się wzorcem godnym naśladownictwa dla następnych pokoleń filmowców przyrody, których wspomagają nowoczesne techniki i sprzęt.

Wśród filmowców przyrody młodego pokolenia szczególne miejsce zajmują bracia Tomasz i Michał Ogrodowczykowie z Ośrodka Rozwojowo-Wdrożeniowego Lasów Państwowych w Bedoniu. W studiu tym filmy dotyczące bogactwa przyrody Polski, a zwłaszcza lasów, powstają już od 1984 roku…

“Trybuna Leśnika” nr 6/2010 r.

Już od dwudziestu lat dzień 5 czerwca w Polsce jest obchodzony jako Światowy Dzień Ochrony Środowiska. Zwykle święto to poświęcone jest popularyzacji idei mówiącej, że człowiek jest tylko jednym z elementów biosfery, stąd też powinien się w pełni integrować z pozostałymi mieszkańcami naszej planety.

Światowy Dzień Ochrony Środowiska został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na Konferencji Sztokholmskiej w 1972 r. i obchodzony jest w ponad 100 krajach świata. Głównym jego celem było uzmysłowienie społeczeństwom konieczności pogodzenia rozwoju cywilizacji z przestrzeganiem praw środowiska przyrodniczego. Przełom lat 60. i 70. ub. stulecia związany był z dynamicznym rozwojem przemysłu, a tym samym z postępującym procesem degradacji środowiska.

Wówczas szczególną uwagę zwrócono na to, że zanieczyszczenia mają charakter transgraniczny i są problemem, który należy rozwiązać na drodze współpracy międzynarodowej. 26 maja 1969 r. Sekretarz Generalny ONZ U`Thant ogłosił raport, w którym podkreślił, że człowiek nie posiada świadomości, jak bardzo jego celowe i przypadkowe działania mają wpływ na pogarszanie się stanu przyrody. Jednocześnie nie zdaje sobie sprawy z tego, że w ten sposób zagraża również sobie, jako integralnej części przyrody.

Obchody tego Dnia w kolejnych latach miały charakter wskazujący w skali świata na procesy decydujące o zmianach na naszej planecie, jednak w poszczególnych regionach zwracały uwagę na specyfikę problemów danego kraju (…)

O aktualnym zaangażowaniu jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych w edukację ekologiczną świadczą bieżące dane, przedstawione w ramach II Zimowej Szkoły leśnej w marcu br. przez prof. dr. hab. Andrzeja Grzywacza…

“Trybuna Leśnika” nr 6/2010 r.

W dniach 17-21 maja br. w Nowogardzie odbył się XI Ogólnopolski i VII Międzynarodowy Festiwal Filmów Ekologicznych im. Macieja Łukowskiego „EKOFILM”.
EKOFILM, to przede wszystkim projekcje filmów poświęconych problemom ekologii, ochrony środowiska, zagrożeniom i koegzystencji człowieka ze światem przyrody. To także: Sejmik Ekologiczny, różnorodne turnieje wiedzy, konkursy plastyczne, wystawy, warsztaty ekologiczne, spotkania pozarządowych grup ekologicznych, występy zespołów artystycznych, koncerty czy performance.
W ramach Festiwalu przeprowadzonych zostało wiele konkursów: Międzynarodowy konkurs filmowy, Ogólnopolski konkurs na plakat festiwalowy oraz Międzynarodowy konkurs fotograficzny pod hasłem: „Natura tworzy, człowiek niszczy”.
W tym roku o palmę zwycięstwa rywalizowały 34 filmy, o zróżnicowanej formie przekazu i długości metrażu.
Jury w składzie:
Jacek Bławut (przewodniczący) – operator, reżyser i wykładowca w szkołach filmowych w Berlinie, Hanowerze i Warszawie,
oraz członkowie:
Andrzej Grzana – Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie,
Tomasz Kamiński – Nadleśnictwo Nowogard,
Małgorzata Falencka-Jabłońska – Instytut Badawczy Leśnictwa,
Artur Sawicki – Instytut Badawczy Leśnictwa,
Gennadiy Kofman – producent filmowy, dyrektor International Film Festiwal w Kijowie

jednogłośnie przyznało Grand Prix filmowi „Księga”. W filmie tym w niekonwencjonalny sposób przedstawiono fascynujące epizody z życia zimorodków, bielików i lisiej rodziny na tle czterech pór roku. Członkowie Jury wyrazili swój podziw i uznanie dla autora tego filmu Marka Piotrowicza, który mimo że nie jest z zawodu przyrodnikiem wyjątkowo wnikliwie podglądał przyrodę okiem kamery przez cztery lata.

Drugą nagrodę przyznano filmowi „Nauczanie początkowe” Marcina Bortkiewicza za popularyzację wiedzy i kształcenie właściwych postaw wobec przyrody. Trzecią nagrodę otrzymał film „Z kozicą na świstaki” (reż. Doroty Adamkiewicz i Joanny Łęskiej), który opowiada o zwyczajach świstaków i kozic żyjących w Tatrzańskim Parku Narodowym.
Szczególne miejsce w tej edycji zajęły filmy młodych twórców w ramach kategorii „Młodzi kręcą” – film krótkometrażowy nakręcony przez gimnazjalistów pt. „ECO ODYSEJA”.
Do dobrych zwyczajów Festiwalu należy powszechne oglądanie filmów konkursowych przez dzieci i młodzież ze szkół podstawowych i gimnazjów w sali widowiskowej Nowogardzkiego Domu Kultury. W ciągu 4 dni projekcji filmy obejrzało kilkusetosobowe grono młodych widzów wraz ze swymi nauczycielami.
Tydzień EKOFILMU był również czasem, kiedy pracownicy Nadleśnictwa Nowogard w ramach imprez towarzyszących przeprowadzili X jubileuszowy konkurs „Mistrzowie Wiedzy Leśnej”. W trakcie zmagań i rywalizacji uczestnicy ze szkół podstawowych mieli możliwość wykazać się zarówno znajomością roślin i owadów leśnych, celnością w strzelaniu z wiatrówki do balonów, w których znajdowały się pytania konkursowe, jak również umiejętnością rozpoznawania gatunków drzew po korze i przekroju drewna. Sponsorami atrakcyjnych nagród byli: WFOŚiGW w Szczecinie, Urząd Miasta i Gminy w Nowogardzie oraz Nadleśnictwo Nowogard.
Kolejny EKOFILM za dwa lata – już teraz Dyrektor Festiwalu Pani Mirosława Przybyłek oraz Burmistrz Nowogardu Pan Kazimierz Ziemba wszystkich chętnych serdecznie zapraszają do wzięcia w nim udziału.

Zdjęcia z tegorocznego EKOFILM-u oraz konkursu “Mistrzowie Wiedzy Leśnej” są do obejrzenia w borodziejowej Fotogalerii

W tym roku w naszym kraju święto to poświęcone naszej planecie i trosce o nią było obchodzone pod hasłem różnorodności biologicznej i jej ochrony zarówno w skali globu, jak i naszej ojczyzny.

Warto wiedzieć, że idea Dnia Ziemi związana jest z momentem równonocy wiosennej na półkuli północnej, a obchody tego szczególnego święta mają uzmysłowić wszystkim ludziom, niezależne od nacji, że Ziemia jest naszym wspólnym dobrem, o które warto i należy dbać. Pierwszy raz Dzień Ziemi został ogłoszony już 40 lat temu przez burmistrza San Francisco Josepha Galioto. Jego inicjatywę poparł Sekretarz Generalny ONZ U’Thant, który wyznaczył równonoc wiosenną (21 marca) jako datę, w którym Narody Zjednoczone obchodzą Dzień Ziemi. Moment ten jest sygnalizowany biciem Dzwonu Pokoju w siedzibie ONZ w Nowym Jorku.

W Polsce początkowo marcowe obchody tego święta (od 1990 r.), z racji „kaprysów pogody”, przeniesione zostały na dzień 22 kwietnia.

Główne uroczystości związane z Dniem Ziemi od wielu już lat odbywają się na Polu Mokotowskim i mają charakter rodzinnego wiosennego spaceru, połączonego ze zdobywaniem wiedzy o środowisku przyrodniczym. Dlaczego warto w tym święcie uczestniczyć?

W tym roku organizatorzy zadbali o to, żeby wszyscy bez względu na swój wiek poznali unikalne elementy naszej przyrody, które są chlubą Polski nie tylko w skali Europy, ale i świata. Różnorodność krajobrazów starych Puszczy m.in. Białowieskiej, Augustowskiej, Knyszyńskiej, Rominckiej, ostępy leśne będące ostoją rzadkich gatunków roślin i zwierząt to bogactwo bezcenne. Najmłodsi z zapałem odgadywali odciśnięte w piasku tropy zwierząt, kręcili kołem loterii o lesie czy też poznawali sekrety życia chrząszczy, których wielkość pozwala wyłącznie na zetknięcie „oko w oko” z pomocą mikroskopu…

“Poznajmy Las” nr 3/2010 r.

W obecnych czasach humanizm i wnikliwe spojrzenie na rzeczywistość wraz z odrobiną refleksji, stają się swego rodzaju komfortem. Tak naprawdę danym tylko nielicznym, którzy obok własnych spraw widzą piękno otaczającej przyrody, które warto zatrzymać w postaci dzieł sztuki: malarstwa, rzeźby czy fotografii. To wyraz prawdziwego patriotyzmu na miarę XXI wieku, a jeśli w ten nurt wrażliwości i umiejętności patrzenia dotyczy to młodego pokolenia Polaków, jest to szczególnie cenne.
Miejscem, gdzie właśnie tak dzieje się od szeregu lat jest Garbatka, o której wspominał już w swych Kronikach Jan Długosz. Należała ona do rodziny Kochanowskich. Jak podają źródła historyczne w 1787 r. liczyła ona 359 mieszkańców, a w 1905 r. już 831. W 1929 r. powołano tu Stowarzyszenie Przyjaciół Garbatki, a w 1935 r. przewieziono z niej ziemię na Kopiec J. Piłsudskiego w Krakowie. W październiku 1948 r. w Garbatce powstała Średnia Szkoła Zawodowa o profilu drzewnym.

Garbatka-Letnisko położona jest na skraju Puszczy Kozienickiej, będącej jednym z najatrakcyjniejszych turystycznie obszarów regionu radomskiego. Specyficzny mikroklimat, związany w znacznej mierze z piaszczystymi wydmami porośniętymi lasem sosnowym, sprawił, że tradycje wypoczynkowo-uzdrowiskowe Garbatki sięgają końca XIX wieku. Właściwości lecznicze i profilaktyczne tej miejscowości znalazły swój w maksymie często powtarzanej: „Chcesz mieć bracie zdrowe dziatki, więc przyjeżdżaj do Garbatki”…

“Trybuna Leśnika” nr 5/2010 r.

Pod koniec XX wieku stopień degradacji środowiska przyrodniczego i kumulacja zanieczyszczeń spowodowały, że znaczne obszary Europy zostały objęte stanem klęski ekologicznej.
Szczególnie dotkliwie imisje przemysłowe odczuły kompleksy leśne. Celem przeciwdziałania tym negatywnym zjawiskom, rozprzestrzeniającym się zwłaszcza w regionach przemysłowych stała się ocena i inwentaryzacja stanu zdrowotnego i stopnia uszkodzenia drzewostanów.
W Polsce od końca lat 80. XX wieku do takich ocen stosuje się metodę bioindykacyjną, opartą na stopniu ubytku aparatu asymilacyjnego, zgodnie z przyjętymi kryteriami. Jednakże znaczna zmienność stanu ulistnienia może sprawiać poważne kłopoty w interpretacji wskaźników, dlatego też w miarę upływu czasu zaczęto stosować również dodatkowe cechy diagnostyczne. Aktualnie najczęściej stosuje się obok metody defoliacji kryteria oceny zdrowotności drzewostanów w oparciu o metodę witalności opracowaną przez prof. Andreasa Roloffa…

“Trybuna Leśnika” nr 5/2010 r.

Ta znana zasada prof. Walerego Goetla, twórcy nowoczesnej koncepcji ochrony przyrody i jej zasobów, aktualnie znajduje coraz więcej przykładów praktycznego zastosowania. Jednym z nich mogą być Zakłady Azotowe w Puławach istniejące od ponad 40 lat.

W latach 80. ub. wieku, kombinat ten zajmował jedno z czołowych miejsc na niechlubnej liście „80-ciu najbardziej uciążliwych zakładów przemysłowych w Polsce”. Uruchomienie jego związane było z intensywną ingerencją w kompleksy leśne, a także degradacją środowiska przyrodniczego. Skala produkcji saletry amonowej oraz mocznika tych zakładów od samego początku swego istnienia decydowała o zajęciu przez Polskę jednego z czołowych miejsc na świecie. Jednocześnie ten typ produkcji chemicznej w miarę upływu jej trwania determinuje kumulację zanieczyszczeń w środowisku przyrodniczym, a tym samym nieodwracalne zniszczenie środowiska…

“Trybuna Leśnika” nr 9/2009 r.

Bieszczady to góry dostępne dla wszystkich, niezależnie od kondycji i wieku. Najwyższym ich szczytem jest Tarnica o wysokości 1346 m n.p.m. Łagodne wzniesienia i połoniny zachęcają do poznania dzikich i nie do końca zbadanych ostępów tych gór, które są nadal uważane za ostoje wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Spotkać można tu wiele endemitów (z grec. endemed – jestem w domu), czyli gatunków występujących wyłącznie tutaj. Z racji specyficznych warunków środowiska znajdują one tu sprzyjające warunki rozwoju. Wyrazem tego jest największa liczba stanowisk lub wielkość i liczebność populacji wielu gatunków. To właśnie w Bieszczadach mamy największą szansę spotkać oko w oko z niedźwiedziem brunatnym, rysiem czy też wężem Eskulapa.

O bieszczadzkich niedźwiedziach i rysiach napisano już wiele oraz poświęcono im wiele uwagi w filmach przyrodniczych. Spójrzmy na nieco mniejszych przedstawicieli fauny Bieszczadów, których spotkanie będzie fascynujące, a dostarczona wiedza umożliwi to każdemu. Zacznijmy naszą prezentację od sztandarowego chrząszcza, uważanego za klejnot buczyn bieszczadzkich – nadobnicy alpejskiej…

“Poznajmy Las” nr 5/2009 r.

W ramach ekologizacji i zrównoważonego rozwoju gospodarki leśnej naszego kraju, aktualnie wyjątkowo istotne są różne formy przebudowy jednolitych drzewostanów. Wykorzystanie w tym procesie naturalnych odnowień gatunków drzew liściastych, wzbogacających siedlisko ma istotne znaczenie zarówno ze względów przyrodniczych, jak i ekonomicznych.

Forum wymiany poglądów dotyczących tej tematyki stało się kolejne, cykliczne seminarium naukowe nt. “Wzrost, rozwój i gospodarcze wykorzystanie dębu szypułkowego w drzewostanach sosnowych”, które odbyło się 4 lutego br. w Instytucie Badawczym Leśnictwa w Sękocinie Starym. Referat wprowadzający przedstawił dr inż. Rafał Paluch, kierownik Europejskiego Centrum Lasów Naturalnych w Białowieży.

Dane urządzeniowe wskazują, że ogólna powierzchnia drzewostanów sosnowych z różnymi typami dolnych warstw dębu na obszarze w/w krain przyrodniczo-leśnych wynosi kilkanaście tysięcy hektarów. Istotnym jest fakt, że rozpiętość wieku podokapowego odnowienia dębu sięga nawet 50 lat. Należy podkreślić tu szczególne znaczenie zoochorii w rozsiewaniu żołędzi, w którym największe znaczenie mają sójki. Młode dęby pochodziły głównie z odnowienia naturalnego albo mieszanego (sztucznego z domieszką naturalnego). Według danych GUS w latach 60-ych ub. stulecia ogólna powierzchnia wprowadzonych podszytów w Lasach Państwowych była największa i wyniosła ok. 60 tys. ha. W latach 70. podszyty wprowadzono na powierzchni ok. 45 tys. ha, a w latach 1995-2005 odnotowano znaczny spadek do ok. 20 tys. ha. Wprowadzane przez leśników do drzewostanów sosnowych dęby, jako podszyty i podsadzenia produkcyjne, często przekształciły się samoczynnie w warstwę podrostu i drugiego piętra…

“Trybuna Leśnika” nr 3/2010 r.

Początek wiosny kojarzy się wszystkim przede wszystkim z pękaniem pąków liściowych drzew, pyleniem leszczyny oraz zakwitaniem przebiśniegów i krokusów. Często nie zdajemy sobie sprawy, że jest to także okres, kiedy wśród zwierząt przychodzą na świat młode osobniki. Warto wiedzieć, że nawet w zimie niektóre gatunki naszej fauny stają się szczęśliwymi rodzicami.

Przyjrzyjmy się niektórym z ich przedstawicieli…

“Poznajmy Las” nr 2/2010 r.

W obowiązującym aktualnie wielofunkcyjnym modelu lasu i leśnictwa w dziedzinie ochrony przyrody najistotniejsza jest inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza.

Niezbędne jest więc określenie kryteriów waloryzacji lasów pod kątem stopnia jego naturalności i różnorodności biologicznej, decydujących o aktywnej ochronie przyrody. Wiele dylematów powstaje na terenach leśnych, gdzie zarówno istotne są aspekty gospodarki leśnej, jak i status ochronny danego obszaru. Czy możliwy jest kompromis i współdziałanie?

Z racji ważności kwestii skuteczności działania oraz uwzględnienia w rozważaniach zarówno przyrodniczych, jak i ekonomicznych uwarunkowań, tematem II Sesji Zimowej Szkoły Leśnej przy IBL, która odbyła się w dniach 16-18 marca br., były “Problemy ochrony przyrody w lasach”.

“Trybuna Leśnika” nr 4/2010 r.

Pożar jako jeden z żywiołów jest źródłem strat w ekosystemach leśnych, których dalekosiężne skutki zarówno natura, jak i człowiek muszą likwidować przez wiele lat.
W 2009 r. w Polsce odnotowano 7986 pożarów lasów. Dlatego też szczególnie ważne są informacje i system ich przekazywania tzn. lokalizacja, wielkość powierzchni objętej pożarem, a także zaangażowanie wszystkich służb, od których tempa działań zależy opanowanie sytuacji.
Szczególną rolę w tym zakresie pełni Krajowy System Informacji o Pożarach Lasów, w którym gromadzone są dane dotyczące pożarów w skali całego kraju, zarówno na terenach leśnych, jak i gruntach rolnych oraz niezagospodarowanych. Według danych KSIOPL w 2009 r. ogółem odnotowano w Polsce 7986 pożarów lasów, 3231 pożarów upraw rolnych i 18512 pożarów nieużytków.
Geneza powstania KSIOPL związana jest bezpośrednio z wymogami rezolucji konferencji ministerialnych poświęconych ochronie lasów w Europie, które odbyły się w 1990 r. w Strasburgu i w 1993 r. w Helsinkach. Jednocześnie potrzeba powstania takiego systemu wynikała ze zobowiązań związanych z ochroną przeciwpożarową lasów i wstąpieniem Polski do grona krajów Wspólnoty Europejskiej w 2004 r.

“Trybuna Leśnika” nr 4/2010 r.

Nowoczesne leśnictwo oparte jest o doświadczenia hodowlane oraz selekcję gatunków drzew leśnych, jednak coraz większego znaczenia nabiera stopień szczegółowości badań i możliwość analiz porównawczych.
Selekcja gatunków drzew leśnych jest bezpośrednio związana z głównymi celami hodowli lasu, która w ostatnich dziesięcioleciach podporządkowana była głównie celowi produkcji. Doskonalenie cech gatunków drzew leśnych opiera się przede wszystkim na programach, które uwzględniają potrzeby ekologiczne i ekonomiczne hodowców oraz producentów materiału do zalesień. Bardzo istotną cechą, często decydującą o sukcesie hodowlanym, jest zróżnicowanie genetyczne.

W ostatnich dziesięcioleciach odnotowano zmienność preferowanych cech danego gatunku drzewa, często zależną od mody i popytu. Początkowo programy hodowlane nastawione były głównie na kształtowanie samej formy drzewa – mała zbieżność strzały, długość i kształt korony. Kolejnym trendem w selekcji drzew leśnych były cechy odporności na choroby i szkodniki owadzie czy czynniki szkodotwórcze, np. przymrozki i wiatry.

W ostatnich latach cechą zdecydowanie w tej dziedzinie wiodącą jest jakość surowca – ze szczególnym uwzględnieniem gęstości drewna, morfologii włókien oraz wysokiej zawartości celulozy. Aktualnie do powyższych kryteriów dołączana jest również zdolność adaptacji do globalnych zmian klimatu.

“Trybuna Leśnika” nr 5/2010 r.

więcej: Plener Garbatka